ĐÁNH GIÁ ĐA PHƯƠNG CỦA APG VỀ PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN – BÀI 3

  1. APG là gì?

Asian/Pacific Group on Money Laundering, viết tắt là “APG” là Nhóm Châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền. APG là một tổ chức được thành lập lần đầu tiên vào năm 1995, với tên gọi là “Ban thư ký Châu Á – FATF” (FATF-Asia Secretariat). Hiện nay, APG có 41 quốc gia thành viên bao gồm cả các quốc gia ở các khu vực kinh tế phát triển như Mỹ, Úc, Canada … và các quốc gia ở khu vực Thái Bình Dương.

·       Afghanistan

·       Australia

·       Bangladesh

·       Bhutan, Kingdom of

·       Brunei Darussalam

·       Cambodia

·       Canada

·       China, People’s Republic of

·       Cook Islands

·       Fiji

·       Hong Kong, China

·       India

·       Indonesia

·       Japan

·       Korea, Republic of Korea (South Korea)

·       Lao People’s Democratic Republic

·       Macao, China

·       Malaysia

·       Maldives

·       Marshall Islands, Republic of

 

·       Mongolia

·       Myanmar

·       Nauru

·       Nepal

·       New Zealand

·       Niue

·       Pakistan

·       Palau

·       Papua New Guinea

·       Philippines

·       Samoa

·       Singapore

·       Solomon Islands

·       Sri Lanka

·       Chinese Taipei

·       Thailand

·       Timor-Leste

·       Tonga

·       United States of America

·       Vanuatu

·       Vietnam

Danh sách 41 thành viên của APG

Nguồn: www.apgml.org

Các thành viên của APG cam kết thực thi một cách hiệu quả các chuẩn mực của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (The Financial Action Task Force, “FATF”) về phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering, “AML”) và chống tài trợ khủng bố (Counter-Terrorism Financing, “CTF”)

Một trong những vai trò chủ đạo của APG là thực hiện đánh giá mức độ tuân thủ của các thành viên đối với các chuẩn mực AML/CTF toàn cầu thông qua chương trình đánh giá lẫn nhau.

  1. Việt Nam từng nằm trong danh sách đen của FATF

Việt Nam tham gia APG từ tháng 5/2007. Thực hiện nghĩa vụ của một thành viên APG, Việt Nam đã trải qua một đợt đánh giá về đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền và tài trợ khủng bố (National Risk Assessment, “NRA”) đối với việc tuân thủ 40+9 Khuyến nghị của FATF về AML/CTF. Kết quả, Việt Nam chỉ tuân thủ một phần hoặc không tuân thủ 15/16 Khuyến nghị cốt lõi và chủ chốt, nên đã bị đưa vào quy trình rà soát của FATF.

Sau một thời gian nỗ lực hoàn thiện cơ chế phòng chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố, bao gồm cả việc thông qua Luật Phòng, chống khủng bố, vào năm 2014, tại Hội nghị thường niên APG, Ban thư ký APG đã thông báo đến các thành viên APG việc Việt Nam đã được FATF đưa ra khỏi quy trình rà soát của International Cooperation Review Group (ICRG) từ tháng 2/2014.

  1. Đánh giá đa phương của APG đối với Việt Nam trong năm 2019

 Hội nghị thường niên Nhóm Châu Á-Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) lần thứ 18 đã thông qua quy trình đánh giá đa phương vòng thứ 3. Theo APG thì các thành viên dự họp đã nhất trí việc Việt Nam sẽ phải trải qua cơ chế đánh giá về cơ chế chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố của APG vào năm 2019.

  • Nội dung đánh giá đa phương của APG

APG thực hiện đánh giá việc thực thi các khuyến nghị của FATF đối với các quốc gia thành viên. 40 khuyến nghị của FATF năm 2012 được hợp nhất trên cơ sở 40 khuyến nghị và 9 khuyến nghị đặc biệt. Nội dung đánh giá đối với 40 khuyến nghị của FATF bao gồm:

  • Xác định rủi ro, phát triển các chính sách và hợp tác trong nước
  • Rửa tiền và tịch thu tài sản
  • Tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí
  • Áp dụng các biện pháp phòng ngừa cho khu vực tài chính và phi tài chính được chỉ định
  • Tăng cường tính minh bạch và sự sẵn có của thông tin về quyền sở hữu hưởng lợi của pháp nhân và thỏa thuận pháp lý
  • Thiết lập quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền và các biện pháp tổ chức khác
  • Hoạt động hợp tác quốc tế
    • Phương pháp đánh giá đa phương của APG

APG tập trung vào ĐÁNH GIÁ TUÂN THỦ KỸ THUẬT và ĐÁNH GIÁ TÍNH HIỆU QUẢ.

Về tuân thủ kỹ thuật, APG thực hiện đánh giá việc thực thi các yêu cầu cụ thể nêu tại các Khuyến Nghị của FATF như các yêu cầu kỹ thuật về pháp luật, thể chế (quyền lực, quy trình, thủ tục). APG sẽ đánh giá hệ thống pháp luật và thể chế của các quốc gia tại thời điểm đánh giá tại chỗ và không xem xét các văn bản luật mới ban hành sau đợt đánh giá tại chỗ dù là ban hành chỉ sau 1 ngày.

Về tính hiệu quả, APG đánh giá mức độ thành công của một quốc gia khi thực hiện tiêu chí cốt lõi để có một hệ thống AML/CTF vững mạnh và phân tích khuôn khổ pháp lý, thể chế để có kết quả tốt.

Việc đánh giá hướng tới 11 mục tiêu trực tiếp bao gồm:

  • Rủi ro rửa tiền và chính sách phối hợp
  • Hợp tác quốc tế
  • Thanh tra, giám sát
  • Các biện pháp phòng ngừa
  • Pháp nhân và thỏa thuận pháp lý
  • Đơn vị tình báo tài chính
  • Điều tra về rửa tiền và truy tố
  • Tịch thu
  • Điều về tài trợ khủng bố và truy tố
  • Các biện pháp phòng ngừa tài trợ khủng bố và các hình phạt tài chính
  • Hình phạt tài chính đối với phổ biến vũ khí

Trong số 11 mục tiêu nêu trên, APG thường tập trung nhiều nhất đối với mục tiêu về thanh tra, giám sát.

Sau khi đánh giá tính hiệu quả, các quốc gia nói chung và Việt Nam nói riêng sẽ được APG đưa ra mức đánh giá hiệu quả theo 1 trong 4 cấp độ sau đây:

  • Hiệu quả cao (HE): dành cho những quốc gia đạt được gần hết các mục tiêu trực tiếp và chỉ có một số lỗi nhỏ cần phải khắc phục
  • Hiệu quả đáng kể (SE): dành cho các quốc gia đạt được phần lớn các mục tiêu trực tiếp và cần khắc phục một số lỗi vừa phải
  • Hiệu quả vừa phải (ME): dành cho các quốc gia đạt được một số mục tiêu trực tiếp và cần khắc phục một số lỗi lớn
  • Hiệu quả thấp (LE): Dành cho các quốc gia không đạt được hoặc đạt được các mục tiêu trực tiếp ở mức độ rất kém và cần phải có sự cải cách đáng kể.

Khi phân tích tính hiệu quả kết hợp với đánh giá tuân thủ kỹ thuật, mức độ  tuân thủ kỹ thuật cao không đồng nghĩa với việc dẫn đến tính hiệu quả cao. Tuy nhiên, khả năng một quốc gia với mức tuân thủ kỹ thuật thấp đối với các khuyến nghị liên quan có thể đạt hiệu quả cao là rất ít. Chỉ rất ít trường hợp mức độ tuân thủ thấp được đánh giá là có hiệu quả ở mức tương đối. Và đối với những trường hợp này, đánh giá viên phải có lập luận rõ ràng, chi tiết để minh chứng cho mức đánh giá họ đưa ra, giải thích một cách tường tận các lý do dẫn đến kết luận về tính hiệu quả

  • Quy trình và thời hạn đánh giá đa phương của APG

APG thực hiện đánh giá từ xa và đánh giá tại chỗ trong khoảng thời gian hơn 2 năm.

  • Trong vòng 6 tháng trước khi đoàn đánh giá của APG qua quốc gia (Việt Nam) thực hiện đánh giá tại chỗ, quốc gia phải gửi cho APG báo cáo về Tuân Thủ Kỹ Thuật cập nhật (Technical Compliance Report, “TC report”). APG thực hiện rà soát từ xa về tuân thủ kỹ thuật và liên lạc với quốc gia để giải quyết một số vướng mắc và quốc gia trả lời các câu hỏi của đoàn đánh giá.
  • Tiếp theo, trong vòng khoảng 4 tháng, quốc gia gửi Báo cáo về Tính Hiệu Quả (“IO Report”), thống kê dữ liệu trong vòng 5 năm.
  • Trong vòng 3 tháng tiếp theo, Đoàn APG sẽ gửi dự thảo lần 1 về phân tích Tuân Thủ Kỹ Thuật gửi cho quốc gia
  • Trong 2 tháng tiếp theo, quốc gia sẽ phản hồi về dự thảo phân tích Tuân Thủ Kỹ Thuật lần 1 của Đoàn
  • Trong 1 tháng tiếp theo, quốc gia và Đoàn APG sẽ thống nhất các vấn đề cần tập trung và chuẩn bị cho đợt đánh giá tại chỗ (onsite). Ngân hàng nhà nước Việt Nam (SBV) sẽ gửi cho các tổ chức tín dụng liên quan các báo cáo này và các tổ chức tín dụng phải nhanh chóng gửi ý kiến phản hồi đối với báo cáo này.
  • Trong 2 tuần đánh giá onsite, Đoàn sẽ làm việc với quốc gia để sửa đổi báo cáo Tuân Thủ Kỹ Thuật và dự thảo Báo cáo đánh giá tính hiệu quả lần 1
  • Trong 6 tuần kế tiếp, Đoàn APG thực hiện dự thảo Báo Cáo Đánh Giá Đa Phương MER (Mutual Evaluation Report) lần 1 gửi đến quốc gia
  • Trong vòng 10 tuần kể từ ngày nhận được bản dự thảo báo cáo MER của APG, quốc gia phải phản hồi về dự thảo
  • 14 tuần tiếp theo, Đoàn APG dự thảo báo cáo MER lần 2 gửi cho quốc gia và rà soát viên
  • 17 tuần kế tiếp, các Rà Soát Viên cho ý kiến đối với dự thảo MER
  • 19 tuần cuối cùng, hai bên họp mặt trực tiếp, chuẩn bị báo cáo MER lần 3 gửi quốc gia, tiếp tục rà soát và cho ý kiến cho đến khi thống nhất bản dự thảo MER.

 

  1. Các quốc gia và Việt Nam sẽ gánh chịu những hậu quả gì nếu kết quả đánh giá không tốt

Việc nhận kết quả đánh giá không tốt từ APG có thể khiến quốc gia bị đánh giá bị đưa vào danh sách rà soát của Nhóm rà soát hợp tác quốc tế ICRG (International Cooperation Review Group), chi phí kinh doanh sẽ tăng lên. Đồng thời, các tổ chức tín dụng tại quốc gia bị đánh giá có thể bị từ chối các mối quan hệ ngân hàng đại lý. Những giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài như tiền du học sẽ bị kiểm soát gắt gao.  Lãi suất cao hơn và xếp hạng tín nhiệm (như Moody’s) thấp hơn. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ bị hạn chế.

  1. Tiêu chí đưa vào danh sách rà soát của ICRG

 

Các quốc gia có thể bị đưa vào danh sách rà soát của ICRG khi:

  • Quốc gia không tham gia vào các tổ chức khu vực của FATF về phòng chống rửa tiền (FATF – Style Regional Bodies, gọi tắt là FSRBs) hoặc không đưa ra kết quả Báo cáo đánh giá đa phương về phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố (MER) đúng hạn, hoặc theo đề xuất của một thành viên của FATF hoặc FSRB dựa trên kết quả đánh giá MER.
  • Quốc gia có ít nhất 20 khuyến nghị bị xếp hạng Không Tuân Thủ (Non-Compliance, “NC”) hoặc Tuân Thủ Một Phần (Partial Compliance, “PC”) về Tuân Thủ Kỹ Thuật hoặc bị xếp hạng NC/PC đối với ít nhất 3 khuyến nghị là R.3, R.5, R.6, R.10, R.11, R20.
  • Xếp hạng hiệu quả thấp/ trung bình về hiệu quả đối với ít nhất 9/11 Mục tiêu trực tiếp
  • Hiệu quả thấp đối với ít nhất 6/11 Mục tiêu trực tiếp.

 

Chính vì vậy, các quốc gia bị đánh giá đa phương trong đó có Việt Nam phải luôn luôn nỗ lực hết sức đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực của FATF để không bị đưa vào danh sách đen của FATF, cũng như không bị đưa vào danh sách rà soát của Nhóm rà soát hợp tác quốc tế ICRG.

Đội ngũ Compic Train

Email: info@compictrain.com

ĐT liên hệ: +84 789.339.739

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

six − 4 =

Hotline: +84789339739
SMS: +84789339739 Message facebook Zalo: +84789339739